Współpraca reklamowa
Wakacje to czas beztroski, lekkości i wytchnienia. Dla nas na pewno – ale czy także dla planety?
Poznaj niemieckie sposoby na zrównoważone podróżowanie i zaplanuj swój wymarzony, zielony urlop – w górach, w lesie albo nad morzem, na wsi lub w mieście.
Ty decydujesz!
Z czym kojarzy ci się ekoturystyka? Z zielenią, wypoczynkiem na łonie natury, pełnym offline’em, błogością, poczuciem jedności z przyrodą. No właśnie, jedności… Ale jak taką jedność osiągnąć w czasach, gdy media tydzień po tygodniu donoszą o kolejnych rekordach temperatury, a nawet na urlopie zdarza się nam martwić – rzecz jeszcze niedawno nie do pomyślenia! – że tak długo nie padał już deszcz. Kryzys klimatyczny na dobre rozregulował nam planetę i do przywrócenia równowagi nie wystarczy już zastąpienie plastikowych słomek do napojów papierowymi albo używanie jednorazowych talerzyków z bambusa. A zresztą kto wie, czy te nieszczęsne talerzyki nie lepiej byłoby zrobić z plastiku poddanego na miejscu recyklingowi niż z bambusa przywożonego z drugiego końca świata? Cóż, Ziemia to niezwykle skomplikowany i złożony organizm. I właśnie dlatego na nasze relacje z nią powinnyśmy spojrzeć w sposób dogłębny i całościowy.
W przypadku wakacji takim holistycznym spojrzeniem jest turystyka zrównoważona. Bazuje ona na prostym założeniu: skoro człowiek jest częścią przyrody, to powinien z niej korzystać w sposób oszczędny, świadomy i odpowiedzialny. Jak najczęściej wybierać odnawialne zasoby i źródła energii, a zużycie innych w jak największym stopniu rekompensować. Być może w pierwszej chwili kojarzy ci się to z ograniczeniami, na które na urlopie wcale nie masz ochoty. Ale czy to na pewno ograniczenia? Skoro jesteśmy częścią natury, to dbanie o nią jest także dbaniem o nas same! I to na kilka sposobów.
Po pierwsze, spędzając wakacje w sposób przyjazny planecie, przyczyniasz się do tego, że staje się ona lepszym miejscem do życia dla wszystkich – i to nie tylko w trakcie twojego urlopu, ale na co dzień. Po drugie, czyż nie wypoczywa się lepiej, mając świadomość, że dokonało się słusznych wyborów i że czas, gdy ładujemy własne baterie, jest także chwilą oddechu dla Ziemi? Trudno o lepszy sposób na odczucie jedności z naturą. Po trzecie wreszcie, wakacje to doskonały moment na wypróbowanie najróżniejszych proekologicznych rozwiązań i zachowań, na które w codziennym zabieganiu nie mamy sił, czasu albo ochoty. Być może polubisz niektóre z nich i po powrocie do domu zaczniesz częściej dojeżdżać do pracy rowerem, kupować lokalne produkty albo jeść sezonowe warzywa i owoce? Twoje zrównoważone wakacje staną się wówczas inwestycją w samą siebie oraz okazją do wejścia na wyższy poziom świadomości ekologicznej i osiągnięcia głębszej więzi z przyrodą.
Spróbujmy wyobrazić sobie zrównoważone wakacje
Wysadzana jabłoniami polna droga gdzieś na Pojezierzu Meklemburskim. A może ścieżka w świerkowych borach Schwarzwaldu albo plaża nad Morzem Północnym. Śpiew ptaków, szum fal, brzęczenie pszczół. Jedziesz rowerem, spacerujesz albo beztrosko leżysz w trawie. Na miejsce dotarłaś pociągiem – do Niemiec przecież niedaleko! – albo nawet i samochodem, i tak truje on mniej niż międzykontynentalny odrzutowiec. Na lunch zatrzymasz się w restauracji serwującej dania przyrządzone z plonów z własnego gospodarstwa, a wieczorem odpoczniesz w pensjonacie – energooszczędnym i dbającym o segregację odpadów.
Lepiej? Lepiej! I dla planety, i dla ciebie.
Ślad węglowy naszych podróży powstaje przede wszystkim, gdy… cóż, podróżujemy, czyli przemieszczamy się z miejsca na miejsce. W tej sferze mamy więc największe pole do popisu, jeśli chodzi o ograniczenie negatywnego wpływu wakacji na planetę. Niemcy, jako nasz sąsiad, mają tu oczywisty atut – bo gdzie mamy bliżej niż do sąsiadów? Spokojnie możemy zrezygnować z lotu samolotem na rzecz podróży pociągiem. To świetna wiadomość, bo emisje gazów cieplarnianych w przeliczeniu na pasażera są w przypadku kolei od kilku do kilkunastu razy niższe od generowanych podczas latania.
Skąd tak duża rozbieżność? Pociąg pociągowi nierówny – a te w Niemczech należą do „najzieleńszych” w Europie. Już teraz wszystkie połączenia dalekobieżne zasilane są w 100 procentach energią ze źródeł odnawialnych, a w ciągu kolejnych 15 lat ma ona napędzać każdy ze składów kursujących po przeszło 33 tysięcy kilometrów torów. Ta ostatnia liczba to kolejny plus. Niemcy należą do czołówki krajów o największej gęstości sieci kolejowej w Europie, a dzięki biletowi Deutschland Ticket za jedyne 49 euro możemy korzystać z niej przez cały miesiąc – w pociągach regionalnych. Dostaniemy się nimi niemal wszędzie – od alpejskiego kurortu Garmisch-Partenkirchen u stóp najwyższego w kraju szczytu Zugspitze po popularną wyspę Sylt na Morzu Wattowym, na którą koleją dojeżdżają nawet… samochody (na specjalnych platformach)! Kupując bilet w promocyjnej cenie 49 euro należy pamiętać, że jest to bilet miesięczny abonamentowy i z abonamentu należy zrezygnować zanim system ściągnie nam należność za kolejny miesiąc.
No właśnie, samochody… Jak wygodny, niedrogi i sprawny by nie był transport publiczny, każda z nas ceni sobie na urlopie swobodę przemieszczania się, którą zapewniają własne cztery kółka. Chcąc wypożyczyć auto na miejscu, rozważmy to elektryczne. Prądu na pewno nam nie zabraknie – w Niemczech jest ponad 40 tysięcy stacji ładowania. A co najważniejsze, ów prąd będzie zielony. W pierwszej połowie tego roku nasi sąsiedzi ponad 57 procent energii elektrycznej wytworzyli z odnawialnych źródeł: wiatru, słońca, biomasy i wody.
Wakacje w Niemczech to także świetna okazja, by cztery koła zamienić na dwa. Możemy wybrać się w tym celu na wolne od samochodów Wyspy Wschodniofryzyjskie – Juist, Langeoog czy Baltrum – albo bałtycką Hiddensee. Choć dlaczego w zasadzie miałybyśmy ograniczać się do tych miejsc? Niemcy słyną z bezpiecznych dróg i jednych z najlepszych w Europie szlaków rowerowych. Wiele z najpiękniejszych prowadzi wzdłuż rzek – Renu, Łaby, Mozeli czy Dunaju – co gwarantuje brak uciążliwych podjazdów. A w razie czego wypożyczenie e-bike’a – zasilanego zieloną energią – nie jest w Niemczech problemem. To co, w drogę? Wiatr we włosach i cały dobytek spakowany w dwie nieduże sakwy – rower to kwintesencja zielonej wolności!
W każdej podróży trzeba się w końcu zatrzymać – na noc lub na posiłek. O ile wybranie zrównoważonego środka transportu jest dość łatwe, hotele i pensjonaty stanowią twardszy orzech do zgryzienia. Czy oszczędza się w nich energię? Stosuje ekologiczne środki czyszczące? Zaopatruje u lokalnych dostawców? I czy godziwie wynagradza się pracowników? Przestrzeganie praw pracowniczych czy inkluzywność to również element zrównoważonej turystyki. Od samego wyliczania może rozboleć głowa. A przecież na wakacjach chcemy odpocząć, a nie dokonywać inspekcji.
W Niemczech taką inspekcję już za nas zrobiono. Na jej podstawie powstała wyszukiwarka zrównoważonych hoteli i pensjonatów(www.germany.travel/en/feel-good/accommodation.html) w wygodnej formie mapy. Znajdziemy tu także odsyłacze do wielu innych stosowanych w Niemczech systemów certyfikacji – od ogólnoeuropejskich przez regionalne po prowadzone przez parki narodowe, które wyróżniają współpracujące z nimi obiekty. Warto pamiętać o tych lokalnych certyfikatach, gdyż często to one potrafią uchwycić specyfikę danego miejsca. Świat jest przecież wielobarwny – i całe szczęście! – a zieleń niejeden ma odcień.
Zasada ta jeszcze lepiej sprawdza się w kuchni. Podstawą zrównoważonej gastronomii jest bazowanie na ekologicznych, lokalnych i sezonowych produktach – a to najłatwiej sprawdzić na poziomie… lokalnym właśnie. Wyszukiwarki zielonych restauracji mają w Niemczech zarówno wielkie metropolie, jak i maleńkie wyspy, np. nieduża Föhr na Morzu Północnym. Tamtejszy certyfikat FoehrGreen otrzymała m.in. rodzinna knajpka prowadzona w przydomowym sadzie – skromne miejsce prowadzone z sercem i pasją, które nijak nie zwróci na siebie jednak uwagi autorów prestiżowego przewodnika Michelin. Choć i oni docenili niemieckie restauracje – w 2022 roku aż 61 lokali (w tym po siedem w Hamburgu i Berlinie) otrzymało zielone gwiazdki, czyli wyróżnienia w dziedzinie zrównoważonej gastronomii. To drugi wynik w Europie!
Czy zabytek może być zrównoważony? Oczywiście: kilkusetletni Dom Lutra w Eisenach po renowacji zużywa mniej energii i jest w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. A muzeum? Jasne! Berlińskie Muzeum Historii Naturalnej, jedno z największych w Niemczech, już niedługo stanie się całkowicie neutralne dla klimatu. To może jeszcze atrakcja turystyczna? Proszę bardzo: wycieczkowe łodzie kursujące po bawarskim Königsee mają cichy i nieemitujący spalin napęd elektryczny od… 1909 roku.
Można by wyliczać długo, ale jest lepszy sposób. Stuttgarcka firma TourCert, wespół z rządem Badenii-Wirtembergii, opracowała w 2014 roku pierwszy na świecie system certyfikacji destynacji turystycznych – miejscowości, a nawet całych regionów. Wybierając na urlop jedno ze sprawdzonych przez nią miejsc, nie musimy układać naszych zrównoważonych wakacji z kolejnych puzzli – ktoś zrobił to za nas, tworząc z nich spójny zielony obrazek. Certyfikatem zrównoważonej destynacji szczycą się m.in. Uckermark, czyli zielona kraina jezior na północy Brandenburgii, cały Kraj Saary – najmniejszy (nie licząc wydzielonych miast) z krajów związkowych Niemiec czy miasto Celle w Dolnej Saksonii.
Okazały zamek, renesansowy ratusz, całe ulice kilkusetletnich domów z szachulca – na pierwszy rzut oka Celle, niewątpliwie urocze, nie różni się od innych zabytkowych miast. Sekret tkwi w szczegółach – a ściślej rzecz biorąc, we współpracy wielu instytucji i firm. Oświetlenie diodowe na ulicach, samowystarczalne energetycznie kąpielisko, hotele wyrabiające własny miód i urządzające łąki kwietne albo zatrudniające osoby z niepełnosprawnościami, centrum kongresowe oferujące catering wyłącznie z lokalnych produktów, a do tego dbałość o zachowanie zabytkowych dzielnic. Tylko tyle i aż tyle trzeba, by uzyskać certyfikat zrównoważonej destynacji jako jedno z pierwszych miast w kraju.
Zielone laury w najróżniejszych rankingach zbiera też Fryburg Bryzgowijski. Znakiem firmowym miasta w dolinie Renu, leżącego blisko granic Francji i Szwajcarii, jest słońce. Świeci tu ono dłużej niż gdziekolwiek indziej w Niemczech i zasila niemal wszystko, od ratusza i uniwersytetu przez stadion piłkarski po niezwykły Heliotrop – willę, która niczym kwiat obraca się ku słońcu i produkuje więcej energii niż zużywa! Dzielnica Vauban, zbudowana na przełomie XX i XXI wieku na terenie dawnych koszar, to zaś nowoczesne wcielenie miasta ogrodu.
O czyste powietrze zadbano tu, ograniczając ruch samochodowy do głównej ulicy, projektując domy pasywne, czyli takie o zerowym bilansie energetycznym, i wypełniając przestrzeń między nimi zielenią, w tym współdzielonymi ogródkami warzywnymi. Przykładem na odchodzenie od „betonowej dżungli” w Niemczech jest Düsseldorf i niezwykły projekt architektoniczny Kö-Bogen II, ukończony w 2020 roku. Ten pięciokondygnacyjny biurowo-handlowy budynek posiada fasadę z grabów, dzięki której wtapia się w otoczenie pobliskiego parku. Rośliny nie tylko chronią budynek przed przegrzewaniem, ale aktywnie wpływają na mikroklimat oraz przywracają naturalny obieg wody w obszarze śródmiejskim.
Marzenie o zielonej metropolii nie jest jednak w Niemczech nowe. Nieduża, kameralna Marga na południu Brandenburgii to najstarszy przykład miasta ogrodu u naszych sąsiadów. Osiedle na planie koła wybudowano w latach 1907–1914 dla pracowników kopalni. Uliczki rozchodzą się promieniście z centralnego placu, a domy z czerwonej cegły harmonijnie przeplatają się z wszechobecną zielenią. Marga to jeden z przystanków na łużyckim Szlaku Energii. Łączy on miejsca związane z przemysłowym dziedzictwem regionu – niegdyś wielkiego zagłębia węglowego, a dziś coraz zieleńszej oazy najmłodszego w Europie pojezierza.
Nowego ducha tchnięto również w leżące na drugim krańcu Niemiec Zagłębie Ruhry – w przeszłości jednego z największych trucicieli na kontynencie. Hale fabryczne, huty, piece czy kopalniane szyby oddano we władanie miłośnikom sportów ekstremalnych – jak w Parku Krajobrazowym Duisburg Nord, gdzie w gazometrze urządzono basen dla nurków, a na silosach do magazynowani rudy wytyczono kilkaset dróg wspinaczkowych – oraz artystom, jak w duisbirskim Porcie Wewnętrznym z muzeum sztuki współczesnej Küppersmühle czy wpisanej na listę UNESCO kopalni i koksowni Zollverein w Essen z Centrum Tańca i Performance’u oraz postindustrialnym… lodowiskiem.
Pomysły na ponowne wykorzystanie w skali mikro i makro najróżniejszych miejskich zasobów – od budynków przez ubrania po kompost – poznamy w Berlinie na wycieczkach z cyklu Circular Economy Tours. Stolica Niemiec proponuje też jednak prostszy – i kto wie, czy nie najgenialniejszy – pomysł na zrównoważony city break: miasto 15-minutowe w turystycznym wydaniu. Jak to działa? Wybieramy jedną z berlińskich dzielnic – każda z nich jest w zasadzie osobnym światem – i działający w niej zrównoważony hotel czy pensjonat, a wyszukiwarka na stronie Berlina proponuje nam całą gamę atrakcji w zasięgu kwadransa… piechotą.
Oto przepis na leniwe miejskie wakacje, o których wszystkie w duchu marzymy. Koniec z gnaniem od muzeum do muzeum, sprawdzaniem godzin otwarcia, staniem w kolejkach i odnajdywaniem drogi w labiryncie metra i S-bahnów. Zamiast tego zejdź w kapciach na kawę, pobuszuj w sklepach z ciuchami vintage i butikach lokalnych projektantów, zajrzyj do galerii sztuki albo pracowni ceramicznej, sprawdź, co dziś na lunch w dzielnicowej knajpce, przekartkuj komiksy w księgarni, powyleguj się pod drzewem, powiosłuj kajakiem po którymś z niezliczonych odnóg Sprewy, a wieczorem wpadnij na wino i zaimprowizowany koncert do baru na rogu. Słowem, wczuj się w rytm dzielnicy i dostrój do niego – to najprzyjemniejszy i najzieleńszy sposób na miejskie wakacje.
Idea miasta 15-minutowego świetnie wpisuje się w jedno z naczelnych haseł zrównoważonej turystyki: „Zostań dłużej”. W obu pomysłach chodzi wszak o to, by nie pędzić i nie odhaczać kolejnych atrakcji. Zwolnij, zatrzymaj się. Doświadcz w pełni miejsca, które wybrałaś: przyjrzyj mu się uważnie, wsłuchaj w nie, poczuj je i dotknij. Co ma z tego planeta? Mniej przejazdów to mniejszy ślad węglowy, zamieszkanie na kilka nocy w tym samym pensjonacie lub hotelu to mniej sprzątania i marnotrawstwa.
W niektórych regionach otrzymasz z tego tytułu dodatkowe przywileje – w Schwarzwaldzie goście pensjonatów otrzymują kartę KONUS, upoważniającą do bezpłatnego korzystania z transportu publicznego w regionie przez cały pobyt. Spokojne spacery po okolicy pozwolą ci dotrzeć do mniej znanych atrakcji i – zamiast kupować w biegu kiczowate pamiątki czy prezenty dla bliskich – wybrać dzieła rzemieślników albo regionalny przysmak prosto od gospodarza. W ten sposób przyczyniasz się do zachowania lokalnych tradycji bardziej świadomie decydujesz, do kogo trafiają pieniądze, które przeznaczasz na wakacje – to także element zrównoważonego podróżowania.
„Zostań dłużej” oznacza również, że nie musisz wybierać: w mieście czy na wsi? Wśród zabytków czy zieleni? Zdążysz pobyć i tu, i tu! W Berlinie nie trzeba znacząco przekraczać 15-minutowego limitu, by zanurzyć się w lasach i jeziorach w dolinie Haweli – dosłownie na obrzeżach stolicy. Z baśniowego Drezna w pół godziny przeniesiesz się do Parku Narodowego Szwajcarii Saksońskiej – natura porzeźbiła tu formacje skalne z kunsztem dorównującym architektom drezdeńskiego pałacu Zwinger. Z Hamburga na wrzosowiska Pustaci Lüneburskiej możesz się wybrać rowerem, a dosłownie na przedmieściach Fryburga Bryzgowijskiego zaczyna się zaczarowany świat pachnących żywicą borów Schwarzwaldu. Zwiedziwszy oszałamiające katedry w Kolonii i Akwizgranie, wybierz się zaś w góry Parku Narodowego Eifel. Nakrywa je sklepienie jeszcze wspanialsze niż w zabytkowych świątyniach – tutejszy rezerwat ciemnego nieba należy do najlepszych w Europie miejsc do obserwacji gwiazd.
Na dłużej można też oczywiście zaszyć się po prostu gdzieś w zieleni i na dobre zapomnieć o miejskim gwarze. Doskonałym miejscem jest choćby bałtycka wyspa Rugia i sąsiedni Park Narodowy Vorpommersche Boddenlandschaft. Dziewicze mierzeje, zalewy i wydmy od ponad stu lat inspirują malarzy, oferując im wytchnienie od zgiełku metropolii – kredowe urwiska Rugii uwieczniał Caspar David Friedrich, w maleńkim Ahrenshoop do dziś istnieje kolonia artystyczna, a w Zingst odbywa się renomowany festiwal fotografii przyrodniczej. Wędrówki po grzbietach i dolinach Lasu Bawarskiego będą krzepiącą lekcją siły natury i jej zdolności do regeneracji. Zniszczone przez zanieczyszczenia i kornika bory świerkowe zostawiono tu w spokoju i pozwolono im odradzać się bez ludzkiej ingerencji – ze świetnym skutkiem! Tutejszy park narodowy wraz z przyległym Parkiem Narodowym Szumawy po stronie czeskiej tworzą jeden z największych obszarów chronionych w Europie Środkowej. Majestat gór najpełniej poczujesz zaś w okolicach Berchtesgaden – istnym worku alpejskich skarbów, gdzie w spokojnej tafli Königsee przegląda się urwista skalna ściana masywu Watzmanna.
Miejsce to jest chronione w ramach parku narodowego, a także niemal czterokrotnie większego rezerwatu biosfery. W Niemczech jest 16 takich wyznaczanych przez UNESCO obszarów – są one idealnym miejscem na zrównoważony wypoczynek na łonie przyrody. Naczelną ideą rezerwatów biosfery jest bowiem harmonijne współistnienie natury i człowieka. Są one podzielone na stosunkowo niewielki, ściśle chroniony rdzeń i znacznie rozleglejszą strefę, w której dopuszczone jest rozsądne i odpowiedzialne gospodarowanie zasobami przyrody – często w zgodzie z prastarymi tradycjami. Pejzaż wielu rezerwatów jest zresztą efektem zamieszkiwania i użytkowania tych obszarów przez człowieka. W niewysokich górach Rhön powędrujesz przez łąki na grzbietach, od wieków strzyżone przez wypasane tu owce. W Spreewaldzie powiosłujesz zaś kajakiem przez labirynt odnóg i kanałów Sprewy, po dziś dzień kryjący gospodarstwa, do których da się dotrzeć tylko płaskodenną łodzią, odpychając się od dna długą tyczką. Nawet listonosze przemieszczają się tu w ten tradycyjny sposób.
Nad Morzem Wattowym, gdzie utworzono zdecydowanie największy w Niemczech rezerwat biosfery – ciągnie się on przez kilka krajów związkowych, od Danii aż po Holandię – poznasz zaś ludzi od pokoleń żyjących w rytmie natury. Ten niezwykły ekosystem, ostoja ponad 10 tysięcy gatunków roślin i zwierząt, dwa razy na dobę całkowicie zmienia swoje oblicze – wraz z przypływami i odpływami, które na przemian odsłaniają i zakrywają tysiące hektarów morskiego dna. Spacerując po bezkresnych, piaszczystych płyciznach, wsłuchując się w krzyki ptaków i szmer wody, wczuwając w puls morza, wyjątkowo mocno poczujesz, że jesteśmy tylko jednym z elementów w cudownie złożonym świecie przyrody. W takiej chwili przyjemnie jest pomyśleć, że za dwie czy trzy godziny znów przyjdzie przypływ – w rytmie niezmienionym od tysięcy lat – i delikatnie zmyje z piasku pozostawione przez nas ślady stóp.
W zrównoważonej turystyce chodzi wszak przede wszystkim o nasze ślady. Niech te na powierzchni planety będą niemal niezauważalne, a te we wspomnieniach – i naszych, i naszych gospodarzy – niezatarte i jak najlepsze.
Jeszcze więcej informacji znajdziesz TUTAJ.
© 2026 Big Stories by Polki.pl
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)
/1x.jpeg?auto=webp)